Uluslararası ticarette taraflar arasındaki iş ilişkisinin önemli bölümü yazılı sözleşmeler üzerinden yürütülür.
Satış koşulları, ödeme yöntemleri, teslimat yükümlülükleri, garanti hükümleri, gizlilik, sorumluluk ve uyuşmazlık çözümü gibi birçok kritik konu sözleşmede tanımlanabilir.
Bu nedenle ticari sözleşme tercümesi, sıradan bir metin çevirisinden farklı şekilde ele alınmalıdır.
Bir sözleşmenin hedef dilde akıcı görünmesi yeterli değildir. Kaynak metindeki hakların, yükümlülüklerin, tanımların ve ticari koşulların mümkün olduğunca doğru ve tutarlı biçimde aktarılması gerekir.
Hangi Ticari Sözleşmeler Çevrilebilir?
Şirketlerin uluslararası faaliyetleri sırasında çok farklı sözleşme türlerinin tercümesine ihtiyaç duyulabilir.
Bunlardan bazıları şunlardır:
- Satış sözleşmeleri
- Satın alma sözleşmeleri
- Distribütörlük sözleşmeleri
- Bayilik sözleşmeleri
- Tedarik sözleşmeleri
- Hizmet sözleşmeleri
- Gizlilik sözleşmeleri
- Lisans sözleşmeleri
- Temsilcilik sözleşmeleri
- İş birliği sözleşmeleri
- Çerçeve anlaşmalar
- Bakım ve servis sözleşmeleri
- Taşeronluk sözleşmeleri
- Kira sözleşmeleri
- Uluslararası ticaret anlaşmaları
Her sözleşme türü farklı terminoloji ve ticari yapı içerebilir.
Bu nedenle çeviriye başlamadan önce belgenin konusu ve taraflar arasındaki ilişkinin genel yapısı anlaşılmalıdır.
Sözleşme Tercümesi Neden Uzmanlık Gerektirir?
Hukuki ve ticari metinlerde bazı kelimeler günlük dilde kullanılan anlamlarından farklı veya daha özel bir anlam taşıyabilir.
Ayrıca tek bir terimin sözleşmenin farklı maddelerinde farklı şekillerde çevrilmesi ciddi tutarsızlık yaratabilir.
Örneğin sözleşmenin başında belirli bir taraf veya kavram tanımlanmışsa aynı tanımın belge boyunca korunması gerekir.
Profesyonel sözleşme tercümesinde bu nedenle yalnızca cümle bazında değil, belgenin tamamı dikkate alınarak çalışılmalıdır.
Tanımlanmış Terimler Neden Önemlidir?
Ticari sözleşmelerin başlangıç bölümünde sıklıkla belirli kavramlar tanımlanır.
Örneğin:
- Alıcı
- Satıcı
- Tedarikçi
- Distribütör
- Ürünler
- Hizmetler
- Bölge
- Gizli Bilgi
- Sözleşme Tarihi
gibi ifadeler belirli anlamlarla kullanılabilir.
Bu terimlerin sözleşmenin ilerleyen bölümlerinde aynı şekilde çevrilmesi gerekir.
Bir bölümde “Tedarikçi”, başka bir bölümde aynı taraf için “Sağlayıcı” kullanılması, kaynak metinde böyle bir ayrım bulunmuyorsa gereksiz belirsizlik yaratabilir.
Ticari Koşulların Çevirisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sözleşmelerde özellikle bazı maddeler ticari açıdan yüksek önem taşır.
Bunlar arasında:
- Fiyat
- Para birimi
- Ödeme süresi
- Teslimat tarihi
- Teslim şekli
- Minimum sipariş miktarı
- Garanti
- Cezai şart
- Sorumluluk sınırları
- Fesih
- Yenileme
- Gizlilik
- Münhasırlık
- Uyuşmazlık çözümü
bulunabilir.
Bu maddelerde rakamların, yüzdelerin, tarihlerin ve sürelerin doğru aktarılması özellikle önemlidir.
Örneğin “30 gün” ifadesinin yanlışlıkla “30 iş günü” olarak çevrilmesi metnin anlamını değiştirebilir.
Tercümanın kaynak belgede bulunmayan hukuki veya ticari ayrıntıları hedef metne eklememesi gerekir.
Distribütörlük Sözleşmelerinin Tercümesi
Uluslararası ticarette sık karşılaşılan belgelerden biri distribütörlük sözleşmeleridir.
Bu sözleşmelerde:
- Satış bölgesi
- Münhasırlık
- Satış hedefleri
- Ürün fiyatları
- Pazarlama yükümlülükleri
- Marka kullanımı
- Minimum siparişler
- Sözleşme süresi
- Fesih koşulları
gibi konular düzenlenebilir.
Özellikle münhasırlık ve coğrafi bölge tanımlarının hedef dilde açık biçimde aktarılması önemlidir.
Gizlilik Sözleşmesi Tercümesi
Gizlilik sözleşmeleri veya NDA belgeleri uluslararası görüşmelerin erken aşamalarında dahi kullanılabilir.
Bu belgelerde hangi bilgilerin gizli kabul edildiği, tarafların bilgileri nasıl kullanabileceği ve gizlilik yükümlülüğünün ne kadar süreceği belirtilir.
Çeviride “Confidential Information” gibi tanımlanmış ifadelerin sözleşme boyunca aynı şekilde kullanılması gerekir.
Gizlilik sözleşmesinin kendisi de hassas ticari bilgiler içerebildiği için belge paylaşımı sırasında profesyonel gizlilik yaklaşımı önemlidir.
İki Dilli Sözleşme Hazırlanabilir mi?
Bazı şirketler Türkçe ve İngilizce gibi iki dili aynı belge içerisinde kullanmayı tercih eder.
İki dilli sözleşmelerde paragraflar yan yana veya art arda düzenlenebilir.
Bu format özellikle tarafların her iki metni kolay şekilde karşılaştırabilmesini sağlar.
Ancak iki dil arasında:
- Madde numaralarının
- Başlıkların
- Alt bentlerin
- Tanımların
- Eklerin
birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Kaynak metinde sonradan yapılan değişikliklerin diğer dil versiyonuna da uygulanması unutulmamalıdır.
Sözleşme Revizyonları Nasıl Yönetilmeli?
Sözleşmeler çoğu zaman birçok revizyondan geçer.
Taraflar görüşmeler sırasında bazı maddeleri değiştirebilir, yeni hükümler ekleyebilir veya mevcut maddeleri kaldırabilir.
Bu nedenle tercüme projesinde hangi dosyanın güncel olduğunun açık biçimde belirlenmesi gerekir.
Dosya isimlerinde:
- Draft 1
- Draft 2
- Final
- Revised
- Signed Version
gibi çok sayıda sürüm bulunması kolaylıkla karışıklık yaratabilir.
Mümkünse şirket tarafından tek bir güncel kaynak dosyanın gönderilmesi ve sonraki değişikliklerin açık biçimde işaretlenmesi faydalıdır.
Daha Önce Çevrilmiş Sözleşmeler Referans Olarak Kullanılmalı mı?
Evet.
Şirketin daha önce kullandığı onaylanmış sözleşme çevirileri bulunuyorsa bunların yeni projelerde referans olarak kullanılması önemli avantaj sağlar.
Özellikle standart maddeler her sözleşmede tekrar ediyorsa aynı terminolojinin korunması mümkün olur.
Referans dosyalar ayrıca şirketin tercih ettiği:
- Hukuki ifadeleri
- Şirket unvanlarını
- Departman isimlerini
- Ürün isimlerini
- Teknik terimleri
belirlemeye yardımcı olabilir.
Sözleşme Tercümesinde Gizlilik
Sözleşmeler çoğu zaman kamuya açık olmayan ticari bilgiler içerir.
Yeni müşteri anlaşmaları, fiyatlandırma koşulları, distribütörlük bölgeleri veya şirket stratejileri bu belgelerde yer alabilir.
Bu nedenle ticari sözleşme tercümesi gizlilik içinde yürütülmelidir.
Gerekli durumlarda tercüme süreci başlamadan önce gizlilik sözleşmesi yapılabilir.
Dosyaların kimlerle paylaşılabileceği ve proje ekibinin kimlerden oluşacağı da kurumsal projelerde önceden belirlenebilir.
Otomatik Çeviri Sözleşmeler İçin Kullanılabilir mi?
Otomatik çeviri araçları bir belgenin genel içeriği hakkında hızlı fikir edinmek için kullanılabilir.
Ancak imzalanacak veya ticari kararların alınmasında kullanılacak sözleşmelerde yalnızca otomatik çeviriye güvenmek önemli riskler yaratabilir.
Sözleşmelerde:
- Bağlam
- Tanımlanmış terimler
- İstisnalar
- Olumsuzluk yapıları
- Madde bağlantıları
- Hukuki kavramlar
belgenin bütünü içerisinde değerlendirilmelidir.
Bu nedenle profesyonel sözleşme tercümesinde insan tarafından yapılan kontrol önemini korur.
Sözleşmenin Hukuki Kontrolü ile Tercüme Aynı Hizmet midir?
Hayır.
Profesyonel tercümanın görevi kaynak metnin anlamını hedef dile doğru şekilde aktarmaktır.
Tercüman sözleşmenin şirket açısından avantajlı olup olmadığına, belirli bir maddenin değiştirilmesi gerekip gerekmediğine veya hukuken hangi sonucu doğuracağına ilişkin hukuki danışmanlık vermez.
Bu tür değerlendirmeler şirketin hukuk departmanı veya yetkili hukuk danışmanı tarafından yapılmalıdır.
Tercüme ve hukuki inceleme birbirini tamamlayabilir ancak farklı hizmetlerdir.
Ankara ve Türkiye Genelinde Ticari Sözleşme Tercümesi
Ankara’da faaliyet gösteren şirketlerin yurt dışındaki müşterileri, tedarikçileri ve iş ortaklarıyla kullandığı sözleşmeler profesyonel olarak Türkçe ve yabancı diller arasında çevrilebilir.
Yazılı tercüme projeleri dijital ortamda yönetilebildiğinden hizmet Türkiye genelindeki şirketlere de sunulabilir.
Düzenli olarak sözleşme hazırlayan şirketler için terminoloji ve önceki çevirilerin korunması uzun vadede daha tutarlı bir çalışma sistemi oluşturabilir.
Sözleşme Tercümesi İçin Teklif Nasıl Alınır?
En doğru fiyat ve teslim süresinin belirlenebilmesi için sözleşmenin kendisinin incelenmesi gerekir.
Teklif talebinde şu bilgiler paylaşılabilir:
- Kaynak dil
- Hedef dil
- Belgenin türü
- Kelime veya sayfa hacmi
- İstenen teslim tarihi
- Kullanım amacı
- Yeminli tercüme gerekip gerekmediği
- Varsa önceki çeviriler
- Şirket terminolojisi
Belgenin gizli olması halinde gizlilik gereksinimleri de proje öncesinde belirtilebilir.
Ticari Sözleşmeleriniz İçin Profesyonel Tercüme
Uluslararası sözleşmelerde doğru terminoloji, tutarlılık ve ayrıntılara dikkat şirketler açısından büyük önem taşır.
Profesyonel tercüme süreci, kaynak sözleşmedeki ticari ve hukuki anlamın hedef dilde mümkün olduğunca açık ve tutarlı şekilde aktarılmasını amaçlar.